{"id":528,"date":"2025-04-28T21:52:00","date_gmt":"2025-04-28T19:52:00","guid":{"rendered":"https:\/\/podzial.rodzinne.com.pl\/news\/?p=528"},"modified":"2025-04-28T21:52:00","modified_gmt":"2025-04-28T19:52:00","slug":"mozliwosc-obrony-swoich-praw-przy-podziale-majatku-wspolnego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/podzial.rodzinne.com.pl\/news\/mozliwosc-obrony-swoich-praw-przy-podziale-majatku-wspolnego\/","title":{"rendered":"Mo\u017cliwo\u015b\u0107 obrony swoich praw przy podziale maj\u0105tku wsp\u00f3lnego"},"content":{"rendered":"\n

Mo\u017cliwo\u015b\u0107 obrony swoich praw przy podziale maj\u0105tku wsp\u00f3lnego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W postanowieniu S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 26 marca 2025 r. (I CSK 4019\/24)<\/strong> s\u0105d podkre\u015bli\u0142 przes\u0142anki niewa\u017cno\u015bci post\u0119powania z uwagi na pozbawienie strony mo\u017cliwo\u015bci obrony swoich praw:<\/p>\n\n\n\n

1) stwierdzenie w sprawie naruszenia przepis\u00f3w post\u0119powania;<\/em><\/p>\n\n\n\n

2) stwierdzenie wp\u0142ywu tego uchybienia na mo\u017cno\u015b\u0107 dzia\u0142ania strony;<\/em><\/p>\n\n\n\n

3) zbadanie, czy pomimo zaistnienia tych dw\u00f3ch przes\u0142anek strona mog\u0142a dochodzi\u0107 obrony swoich praw oraz stwierdzenia braku jakiejkolwiek mo\u017cno\u015bci tego rodzaju.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W trakcie rozpatrywania sprawy przez s\u0105d, zosta\u0142y zadane nast\u0119puj\u0105ce zagadnienia prawne zwi\u0105zane z podzia\u0142em maj\u0105tku wsp\u00f3lnego:<\/p>\n\n\n\n

1. Czy ustalenie nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w w maj\u0105tku wsp\u00f3lnym stron mie\u015bci si\u0119 w granicach swobodnego uznania s\u0105dowego, czy przy ustalaniu wysoko\u015bci nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w s\u0105d orzekaj\u0105cy w sprawie powinien kierowa\u0107 si\u0119 konkretnymi kryteriami, maj\u0105cymi wp\u0142yw na wysoko\u015b\u0107 tych udzia\u0142\u00f3w, np. por\u00f3wnaniem matematycznym wysoko\u015bci dochod\u00f3w w okre\u015blonym okresie?<\/p>\n\n\n\n

2. Czy zmiana orzeczenia s\u0105du I instancji przez s\u0105d II instancji powoduj\u0105ca ustalenie nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w stron w maj\u0105tku wsp\u00f3lnym w miejsce ustalonych przez s\u0105d I instancji r\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w, nie stanowi o naruszeniu zasady dwuinstancyjno\u015bci post\u0119powania i pozbawienia stron mo\u017cliwo\u015bci zaskar\u017cenia zmienionego rozstrzygni\u0119cia s\u0105du II instancji, czy w takiej sytuacji orzeczenie s\u0105du I instancji nie powinno podlega\u0107 uchyleniu, a sprawa nie powinna zosta\u0107 przekazana do ponownego rozpoznania?<\/p>\n\n\n\n

3. Czy uznanie, \u017ce prawo w\u0142asno\u015bci nabyte w czasie trwania wsp\u00f3lno\u015bci ustawowej stanowi maj\u0105tek odr\u0119bny tego z ma\u0142\u017conk\u00f3w, kt\u00f3remu przed powstaniem wsp\u00f3lno\u015bci przys\u0142ugiwa\u0142o warunkowe prawo u\u017cytkowania wieczystego tej nieruchomo\u015bci, uzale\u017cnione od wzniesienia na tej nieruchomo\u015bci budynku i uko\u0144czenia budowy w ci\u0105gu 4 lat nie stanowi naruszenia zasady surogacji wyra\u017conej w art. 33 pkt 10<\/strong><\/a> kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego stanowi\u0105cej wyj\u0105tek od zasady wynikaj\u0105cej z art. 31 \u00a7 1<\/strong><\/a> k.r.o., <\/u><\/strong>w sytuacji gdy mi\u0119dzy wysoko\u015bci\u0105 prawa wieczystego u\u017cytkowania, a rynkow\u0105 warto\u015bci\u0105 uzyskanego prawa w\u0142asno\u015bci oraz pomi\u0119dzy charakterem obojga tych praw zachodzi powa\u017cna r\u00f3\u017cnica?<\/p>\n\n\n\n

Przes\u0142anka pozbawienia strony mo\u017cliwo\u015bci obrony jej praw mo\u017ce zosta\u0107 uznana za spe\u0142nion\u0105 wy\u0142\u0105cznie w przypadku \u0142\u0105cznego zaistnienia trzech warunk\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. naruszenia przepis\u00f3w proceduralnych,<\/u><\/em><\/li>\n\n\n\n
  2. wp\u0142ywu tego naruszenia na mo\u017cliwo\u015b\u0107 czynnego uczestnictwa strony w post\u0119powaniu,<\/u><\/em><\/li>\n\n\n\n
  3. oraz ca\u0142kowitego braku realnej szansy na ochron\u0119 jej interes\u00f3w pomimo formalnych mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania (por. postanowienia SN z: 29 maja 2024 r., II CSKP 1775\/22; 12 marca 2024 r., III USK 94\/23; 2 lipca 2024 r., III CZ 379\/23; 5 wrze\u015bnia 2023 r., III CZ 494\/22; 24 kwietnia 2023 r., I CSK 992\/23).<\/u><\/em><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    W praktyce oznacza to, \u017ce konieczne jest wykazanie nie tylko formalnego wy\u0142\u0105czenia strony z udzia\u0142u w post\u0119powaniu, ale tak\u017ce faktycznego braku jej obecno\u015bci i aktywno\u015bci w procesie, a tak\u017ce niemo\u017cno\u015bci naprawienia tego braku do czasu wydania orzeczenia.<\/p>\n\n\n\n

    W niniejszej sprawie, jak wynika z akt, strona skar\u017c\u0105ca mia\u0142a zapewniony dost\u0119p do s\u0105du oraz realn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyra\u017cenia swojego stanowiska w formie pism procesowych, z czego aktywnie korzysta\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

    Warto przy tym zaznaczy\u0107, \u017ce sprawy o podzia\u0142 maj\u0105tku wsp\u00f3lnego, prowadzone na podstawie art. 567 \u00a7 1 k.p.c. w zw. z art. 684 i art. 618 \u00a7 1 k.p.c.,<\/strong> rozpoznawane s\u0105 w trybie nieprocesowym, kt\u00f3ry co do zasady odbywa si\u0119 na posiedzeniach niejawnych. Stosownie do art. 514 \u00a7 1 k.p.c.,<\/strong> przeprowadzenie rozprawy jest obligatoryjne jedynie w przypadkach wskazanych wyra\u017anie przez ustaw\u0119. Post\u0119powanie dotycz\u0105ce podzia\u0142u maj\u0105tku nie nale\u017cy do tego katalogu \u2013 s\u0105d decyduje o wyznaczeniu rozprawy wed\u0142ug w\u0142asnego uznania.<\/p>\n\n\n\n

    Co wi\u0119cej, kwestia ustalenia nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w ma\u0142\u017conk\u00f3w w maj\u0105tku wsp\u00f3lnym, regulowana przepisem art. 43 \u00a7 2<\/strong> Kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego, nie mog\u0142a stanowi\u0107 podstawy przyj\u0119cia skargi kasacyjnej do rozpoznania. S\u0105d drugiej instancji uwzgl\u0119dni\u0142 bowiem wniosek skar\u017c\u0105cej i orzek\u0142 na jej korzy\u015b\u0107, przyznaj\u0105c jej wy\u017cszy udzia\u0142 w maj\u0105tku \u2013 a tym samym brak jest przes\u0142anki tzw. \u201egravamen\u201d (pokrzywdzenia wyrokiem), koniecznej dla dopuszczalno\u015bci wniesienia \u015brodka odwo\u0142awczego (por. art. 398\u00b9 k.p.c.).<\/p>\n\n\n\n

    Konkluduj\u0105c, zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej w zakresie ustale\u0144 faktycznych oraz oceny dowod\u00f3w nie spe\u0142niaj\u0105 kryteri\u00f3w przewidzianych dla \u201eistotnego zagadnienia prawnego\u201d \u2013 tj. przes\u0142anki z art. 398\u2079 \u00a7 1 pkt 1 k.p.c<\/strong>. Tym samym nie mog\u0105 one stanowi\u0107 podstawy do przyj\u0119cia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zgodnie z art. 398\u00b3 \u00a7 3 i art. 398\u00b9\u00b3 \u00a7 2 k.p.c<\/strong>., kontrola kasacyjna ogranicza si\u0119 do zagadnie\u0144 prawnych \u2013 a nie do oceny fakt\u00f3w czy dowod\u00f3w dokonanej przez s\u0105dy powszechne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Mo\u017cliwo\u015b\u0107 obrony swoich praw przy podziale maj\u0105tku wsp\u00f3lnego W postanowieniu S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 26 marca 2025 r. (I CSK 4019\/24) s\u0105d podkre\u015bli\u0142 przes\u0142anki niewa\u017cno\u015bci post\u0119powania z uwagi na pozbawienie strony mo\u017cliwo\u015bci obrony swoich praw: 1) stwierdzenie w sprawie naruszenia przepis\u00f3w post\u0119powania; 2) stwierdzenie wp\u0142ywu tego uchybienia na mo\u017cno\u015b\u0107 dzia\u0142ania strony; 3) zbadanie, czy pomimo […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-528","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/podzial.rodzinne.com.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/528","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/podzial.rodzinne.com.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/podzial.rodzinne.com.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/podzial.rodzinne.com.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/podzial.rodzinne.com.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=528"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/podzial.rodzinne.com.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/528\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":529,"href":"https:\/\/podzial.rodzinne.com.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/528\/revisions\/529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/podzial.rodzinne.com.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/podzial.rodzinne.com.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/podzial.rodzinne.com.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}