Co do zasady małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Zgodnie jednak z art. 43 § 2 KRO, można domagać się ustalenia udziałów w nierównych częściach, jeśli wykaże się większy wkład w powstanie majątku. Warto pamiętać, że wkład ten nie ogranicza się wyłącznie do środków finansowych – obejmuje również takie aspekty jak opieka nad dziećmi, czy prace domowe.
W postanowieniu z dnia 26 czerwca 2025 r. (I CSK 189/24) Sąd Najwyższy potwierdził, że to na osobie żądającej ustalenia nierównych udziałów spoczywa ciężar wykazania „ważnych powodów” w rozumieniu art. 43 § 2 KRO. Podkreślono przy tym, że nie chodzi o każdą różnicę w przyczynianiu się do powstania majątku, lecz o sytuacje, w których zaniechanie jednego z małżonków ma charakter uporczywy lub rażący, oceniany z uwzględnieniem jego możliwości i sił. Jak zatem udowodnić większy wkład finansowy?
Przy ocenie stanu faktycznego sąd analizuje całokształt działań na rzecz rodziny – m.in. wysokość zarobków, inwestycje w nieruchomości czy remonty finansowane z własnych środków. Aby rzetelnie wykazać swój większy wkład, należy zgromadzić odpowiednią dokumentację, taką jak:
– faktury i rachunki,
– wyciągi bankowe,
– umowy i akty notarialne.
Pomocne mogą być również zeznania świadków – zarówno członków rodziny, jak i osób trzecich, które uczestniczyły w transakcjach. Warto pamiętać, że powyższe wyliczenie ma charakter przykładowy, a katalog przydatnych źródeł dowodowych jest otwarty. W niektórych przypadkach intercyza zawiera postanowienia dotyczące nakładów i zasad ich rozliczania, co również może mieć znaczenie dowodowe.
Kluczowe jest więc skrupulatne zebranie dokumentów potwierdzających poniesione nakłady. Oprócz dokumentacji finansowej warto uwzględnić także zeznania podatkowe czy korespondencję (np. e‑maile, listy), które mogą potwierdzać źródło środków lub okoliczności ich wydatkowania.