Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 listopada 2025 r. (sygn. akt I CSK 2121/25) przypomniał o istotnym ograniczeniu, jakie dotyczy byłych małżonków po rozwodzie. Okazuje się, że dopóki nie dojdzie do oficjalnego podziału majątku, próba sprzedaży udziału w konkretnym przedmiocie (np. nieruchomości) bez porozumienia z byłym partnerem może zostać uznana za bezskuteczną.
Sprawa, która trafiła przed Sąd Najwyższy, dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez jedną ze stron postępowania o wpis w księdze wieczystej. Kluczowym pytaniem było to, czy po ustaniu wspólności ustawowej (np. na skutek rozwodu), jeden z byłych małżonków może samodzielnie dysponować swoim udziałem w konkretnym składniku majątku, który wcześniej był wspólny.
Skarżąca argumentowała, że takie działanie bez jej zgody narusza jej prawa i powinno skutkować nieważnością lub bezskutecznością czynności już na etapie postępowania wieczystoksięgowego.
Sąd Najwyższy przypomniał, że zgodnie z art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do majątku wspólnego po ustaniu wspólności stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku. W tym kontekście kluczowy jest art. 1036 Kodeksu cywilnego. Stanowi on, że „Spadkobierca może za zgodą pozostałych spadkobierców rozporządzić udziałem w przedmiocie należącym do spadku. W braku zgody któregokolwiek z pozostałych spadkobierców rozporządzenie jest bezskuteczne o tyle, o ile naruszałoby uprawnienia przysługujące temu spadkobiercy na podstawie przepisów o dziale spadku”.
W konsekwencji, po ustaniu wspólności ustawowej, rozporządzenie przez jednego z byłych małżonków udziałem w przedmiocie wchodzącym w skład majątku wspólnego wymaga zgody drugiej strony. Brak takiej zgody skutkuje bezskutecznością czynności względem współmałżonka, o ile narusza ona jego uprawnienia przysługujące mu na podstawie przepisów o podziale majątku. Celem uniknięcia potencjalnych konfliktów z byłym małżonkiem z powodu samowoli małżonka w rozrządzaniu udziałem w majątku wspólnym warto zachować w relacji z byłym małżonkiem pełną transparentność w podejmowaniu decyzji mających skutki prawne, pomimo zakończenia samego małżeństwa.